Why You Should Embrace Decentralized Platforms

اینترنت آزاد : چرا باید از سرویس های غیر متمرکز استفاده کنیم

۱۹ مارس ۲۰۲۶

در جوامعی که کنترل (اینترنت) به هژمونی شبکه‌های مرکزی رسیده، شاید بهترین راه مقابله، ساخت و استفاده از پلتفرم‌های نامتمرکز باشه.

پلتفرم نامتمرکز یعنی چی؟

یعنی برای استفاده از یه سرویس، وابسته به یه سرور مرکزی و کنترل اون نباشیم.

یعنی بتونیم توی اینترنت با هم تعامل کنیم، بدون اینکه به یه سرور خاص وصل باشیم و حریم خصوصی و امنیت‌مون رو به خطر بندازیم.

بهترین و آشنا‌ترین مثالش سرویس‌های نامتمرکز ایمیل هست.

ما می‌تونیم به هرکی ایمیل بزنیم، اصلاً مهم نیست اون طرف روی چه سرویس‌دهنده‌ای باشه (از Gmail به Yahoo یا برعکس). حتی هرکسی می‌تونه سرور ایمیل خودش رو راه بندازه.

اینجوری دیگه یه سرور مرکزی صاحب دیتاهای ما نیست، و نمی‌تونه قوانین خودشو به ما دیکته کنه.

مشکل با شبکه‌های متمرکز از جایی شروع می‌شه که یک نفر بالا نشسته و بر اساس سلیقه‌اش تصمیم به حذف و سانسور ما می‌گیره.

پلتفرم‌های نامتمرکز این امکان رو به ما می‌دن که از سانسور شدن نترسیم.

کسی خدای ما نباشه که بر اساس سلیقه‌اش:

فقط چون حرف مارو دوست نداشت، ما رو حذف نکنه.
مکالمه‌ها و تعاملات خصوصی ما رو نخونه و نبینه.
بر اساس سلیقه‌ی خودش و صاحبانش ما رو کنترل نکنه.

این سرویس‌های نامتمرکز وجود دارن، شاید تا حالا اسمشون رو هم شنیده باشید:

سرویس‌هایی مثل Matrix، PixelFed، DeltaChat و Mastodon.

البته که کار با این پلتفرم‌ها اولش ممکنه پیچیده به نظر برسه، یا توی لولی که دارن پیشرفت می‌کنن، سرعتشون اندازه‌ی سرویس‌های دیگه نباشه. این‌ها چالش‌های پلتفرم‌های نامتمرکزن که روز به روز هم دارن بهتر می‌شن.

ولی در نهایت، مهم‌ترین بخش این هست که برده‌ی سرورها و از همه مهم‌تر سیستم‌ها نباشیم. مالک چیزی باشیم که می‌گیم و پخش می‌کنیم، بدون اینکه سلیقه‌ی کسی بر وجودمون تأثیر بذاره.

امیدوارم که توی پلتفرم‌های نامتمرکز بیشتر ببینمتون.

به امید روزهای بهتر!